Andalusiër: zeldzame blauwe Spaanse kip met karakter

Met haar sierlijke, blauwgrijze verenkleed - elke veer omzoomd met een donkerdere rand - behoort de Andalusiër tot de oudste blauwe kippenrassen ter wereld. Maar er schuilt een verrassing achter die prachtige verenpracht: door de genetica van de blauwe kleur is dit ras notoir lastig raszuiver te fokken. Nieuwsgierig naar dit elegante, temperamentvolle ras? In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en bijzonderheden van de Andalusiër.

Oorsprong en geschiedenis van de Andalusiër

De Andalusiër komt, zoals de naam al verraadt, oorspronkelijk uit de Zuid-Spaanse regio Andalusië, waar het ras al in de negentiende eeuw werd gefokt. De kenmerkende blauwe kleur ontstond via selectieve kruisingen tussen inheemse Spaanse landhoenders en andere Mediterrane rassen. Halverwege de negentiende eeuw namen Engelse fokkers dieren uit Spanje mee naar Engeland, waar ze onder andere met de Minorca en de Spaanse Witwang werden gekruist tot het type dat wij vandaag kennen als de "Blue Andalusian". De Spaanse landhoenders werden destijds juist aangeschaft omdat ze groter waren en beter legden dan de lokale Engelse rassen.

Interessant genoeg heeft de Andalusiër kríel een compleet andere herkomst dan het grote ras: waar de grote Andalusiër dus rechtstreeks uit Spanje afkomstig is, werd de krielvariant apart ontwikkeld in Nederland, in de provincie Gelderland. Omdat deze kriel niet in grote aantallen wordt gefokt, is de uitwisseling van fokmateriaal beperkt.

Uiterlijke kenmerken van de Andalusiër

De Andalusiër is een groot, sierlijk en slank hoenderras met een opvallend blauwzwart gezoomd verenkleed.

• Verenkleed: elke veer heeft een zwarte zoom die de veer volledig omsluit; bij de haan zijn de hals- en zadelveren zo smal dat deze bijna helemaal zwart lijken
• Kam: de hen heeft een hangkam (naar één kant omvallend)
• Oorlellen: wit, bij beide geslachten
• Poten: leiblauw
• Kleurslag: de enige voor tentoonstelling erkende kleurslag is gezoomd blauw

Bij oudere, historische beschrijvingen van het ras wordt ook een wit gezicht genoemd, maar dat komt bij de moderne Andalusiër nog maar zelden voor - tegenwoordig is de zoming altijd donker blauw-zwart.

Karakter en temperament van de Andalusiër

De Andalusiër is een levendig en temperamentvol ras - zowel het grote ras als de kriel. Ze zijn actief en alert, met een uitgesproken karakter dat bij dit ras hoort. Sommige bronnen wijzen erop dat Andalusiërs behoorlijk territoriaal kunnen zijn en soms spanningen laten zien tegenover andere kippen; geef ze daarom liefst voldoende ruimte binnen de groep.

Kleurslagen van de Andalusiër

Officieel is er voor tentoonstelling maar één erkende kleurslag: gezoomd blauw. In de praktijk komen er bij het fokken van Andalusiërs echter altijd drie kleurvarianten voor: blauw gezoomd, zwart en "vuilwit" (splash). Alleen de blauw gezoomde dieren worden voor de show erkend.

Gaat de Andalusiër goed om met andere kippen en kinderen?

Door hun temperamentvolle en soms territoriale karakter is de Andalusiër niet per se het meest voor de hand liggende ras voor een gemengde groep met rustigere rassen. Voor kinderen die actieve, sierlijke kippen graag observeren, is het een fascinerend ras om te houden - al is het, net als bij andere levendige rassen, geen kip die zich snel laat knuffelen.

Eierproductie per jaar van de Andalusiër

• Aantal: bronnen variëren, van gemiddeld zo'n 160-185 eieren per jaar tot uitschieters richting 200-250 bij sommige lijnen
• Kleur: wit
• Gewicht: ongeveer 58 tot 63 gram per ei
• Broedsheid: komt bij dit ras, en zeker bij de kriel, nauwelijks voor

Verzorging en aandachtspunten

De Andalusiër vraagt geen bijzondere verzorging, maar gedijt het beste met voldoende scharrelruimte, passend bij het actieve karakter. Gezien de kans op spanningen met andere kippen is het verstandig om bij het samenstellen van een gemengde groep goed te letten op de onderlinge verhoudingen.

Bijzonderheden van de Andalusiër

• De blauwe kleur "fokt niet raszuiver door". Dit is misschien wel het meest fascinerende aan de Andalusiër: kruis je twee blauw gezoomde dieren met elkaar, dan krijg je in theorie maar 50% blauwe kuikens. De rest komt uit als zwart of vuilwit. Alleen een kruising van een zwart dier met een vuilwit dier levert uitsluitend blauwe kuikens op. Dit maakt de Andalusiër genetisch gezien een van de meest uitdagende rassen om raszuiver te fokken.
• Precies deze fokkerij-uitdaging is er vermoedelijk de oorzaak van dat het ras bij sportfokkers relatief weinig aandacht krijgt, ondanks het fraaie uiterlijk.
• De Andalusiër geldt als een van de oudste blauwe kippenrassen ter wereld.
• Het ras werd in Spanje van oudsher niet alleen om zijn nut gewaardeerd, maar ook om zijn esthetische uitstraling - in de negentiende eeuw gold het bezit van deze kippen zelfs als statussymbool in hogere sociale kringen.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Andalusiër?

Een aparte, uitsluitend aan de Andalusiër gewijde rasclub hebben we niet kunnen bevestigen. Het ras wordt in Nederland en België wel gefokt en tentoongesteld binnen de reguliere pluimveeverenigingen en via de landelijke keuringsorganisaties voor sierrassen.

Andalusiër: zeldzaam of niet?

Ja, de Andalusiër geldt als een zeer zeldzaam ras, vooral buiten Spanje. In Spanje zelf blijft het ras relatief populair, maar in Noord-Europa en Noord-Amerika is het aanzienlijk minder wijdverbreid dan commerciële rassen zoals de Leghorn. De lastige overervingsgenetica van de blauwe kleur speelt daar zeker een rol in.

Waarom kiezen voor de Andalusiër?

Kies je voor de Andalusiër, dan kies je voor:

• Een van de meest sierlijke en opvallende blauwe kippenrassen ter wereld
• Een levendig, karaktervol ras met een uitgesproken persoonlijkheid
• Een leuke fokkerij-uitdaging dankzij de bijzondere overerving van de blauwe kleur
• Een authentiek stukje Spaans pluimvee-erfgoed
• De kans om bij te dragen aan het behoud van een wereldwijd zeldzaam ras

Voor liefhebbers van bijzondere kleuren en een fokkerij-uitdaging is de Andalusiër een van de mooiste en meest onderscheidende kippenrassen die er zijn.

Tags: Andalusiër, Andalusier kip, blauwe kip, Spaans kippenras, gezoomd blauw, Blue Andalusian, zeldzaam kippenras