Antwerpse Baardkriel: piepklein Belgisch krielras met karakter

Nauwelijks groter dan een duif, maar met een houding alsof ze de grootste kip van het erf is: dat is de Antwerpse Baardkriel in een notendop. Dit sierlijke Belgische krielras staat al eeuwenlang bekend om zijn volle baard, fiere postuur en verrassend rijke geschiedenis – een geschiedenis die zelfs terug te zien is op een zeventiende-eeuws schilderij. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en het gebruik van de Antwerpse Baardkriel.

Oorsprong en geschiedenis van de Antwerpse Baardkriel

De Antwerpse Baardkriel, in het Frans ook wel "Barbu d'Anvers" genoemd, komt oorspronkelijk uit Vlaanderen en is een van de oudste krielrassen ter wereld. Bijzonder aan dit ras: het bestaat uitsluitend als kriel - er is nooit een groot ras geweest waarvan de Antwerpse Baardkriel een verdwerging is. De naam dankt het ras vermoedelijk aan het feit dat de serieuze fokkerij van deze kleine baardkriel zich van oudsher concentreerde in en rond Antwerpen.

De geschiedenis van dit ras gaat verrassend ver terug: op een schilderij van de Nederlandse meester Albert Cuyp uit de zeventiende eeuw staat al een krielkip afgebeeld met de kenmerken van de Antwerpse Baardkriel. De eerste officiële, schriftelijke vermelding van het ras dateert uit 1858, en in 1882 beschreef Victor La Perre de Roo het ras uitvoerig. Tegen het begin van de twintigste eeuw was de Antwerpse Baardkriel internationaal bekend geworden en werd het ras zelfs erkend door de Amerikaanse pluimveevereniging (American Poultry Association).

Een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van het ras speelt zich af in 1904: de Belgische baardkrielenfokker Robert Pauwels documenteerde dat er in zijn fokkerij spontaan een staartloze variant werd geboren. Hij vernoemde deze spontane mutatie naar de plaats van herkomst: Grubbe. Deze "Grubbe-baardkriel" verschilt maar op één punt van de gewone Antwerpse Baardkriel: het mist volledig de staartpartij. Om toch in evenwicht te blijven lopen deze bolstaartkrielen vrij rechtop, wat ze een licht pinguïnachtige uitstraling geeft.

Uiterlijke kenmerken van de Antwerpse Baardkriel

De Antwerpse Baardkriel is een van de kleinste kippenrassen ter wereld, met een sierlijke, fiere uitstraling.

• Gewicht: slechts 600 tot 700 gram - piepklein voor een kippenras
• Houding: opgerichte kiel, trotse, rechtopstaande borst
• Vleugels: laag gedragen
• Kam: kleine rozenkam
• Poten: onbevederd
• Baard: een volle baard die het gezicht bijna volledig bedekt - hét kenmerk van dit ras
• Kleurslagen: een indrukwekkende 21 erkende kleurslagen, waaronder kwartel, zilverkwartel, blauwkwartel, porselein, isabel porselein, patrijs, zilverpatrijs, columbia, zwart/witgepareld en blauw/witgepareld

Karakter en temperament van de Antwerpse Baardkriel

De Antwerpse Baardkriel heeft een vriendelijk en zachtaardig temperament. Ze zijn niet agressief en staan bekend om hun goede omgang met andere kippen. Door hun kleine formaat en rustige aard kunnen ze prima in een beperkte ruimte worden gehouden, al waarderen ze het zeker om af en toe vrij te scharrelen. De haantjes zijn bovendien uitstekende kraaiers.

Gaat de Antwerpse Baardkriel goed om met andere kippen en kinderen?

Ja, dit ras staat bekend om zijn vriendelijke omgang met zowel andere kippen als kinderen. Hun kleine formaat en zachtaardige karakter maken ze een fijne, laagdrempelige kip om mee te beginnen, ook voor jonge kinderen.

Eierproductie per jaar van de Antwerpse Baardkriel

• Aantal: gemiddeld 80 tot 100 eieren per jaar
• Kleur: crèmekleurig
• Grootte: klein, passend bij het kleine formaat van de kip
• Broedsheid: de hennen hebben een sterk broeds instinct en zijn doorgaans uitstekende moeders

De Antwerpse Baardkriel wordt niet gehouden vanwege de eierproductie – dat is nadrukkelijk niet waar dit ras om bekendstaat – maar de eieren zijn een leuke bijkomstigheid voor wie het ras vooral om zijn uiterlijk en karakter houdt.

Verzorging en aandachtspunten

Ondanks het kleine formaat is de Antwerpse Baardkriel opvallend winterhard en goed bestand tegen koudere klimaten. Het ras vraagt geen bijzondere verzorging, al is het door de baard verstandig om te zorgen voor schoon drinkwater dat niet te diep is, zodat de baardveren niet steeds nat worden.

Bijzonderheden van de Antwerpse Baardkriel

• De Antwerpse Baardkriel is een van de weinige kippenrassen waarvan de aanwezigheid al op een zeventiende-eeuws schilderij (Albert Cuyp) is gedocumenteerd.
• Uit dit ras is vermoedelijk, samen met de Sabelpoot, de verwante Ukkelse Baardkriel ontstaan - een ander Belgisch baardkrielras, te herkennen aan een enkele kam en bevederde poten (in plaats van de rozenkam en onbevederde poten van de Antwerpse Baardkriel) en vooral bekend om zijn Millefleur-kleurslag.
• De staartloze Grubbe-baardkriel is een directe, gedocumenteerde afstammeling van de Antwerpse Baardkriel, ontstaan uit een spontane mutatie in 1904.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Antwerpse Baardkriel?

Ja, in België bestaat de Belgische Krielenclub, die zich specifiek richt op het fokken en tentoonstellen van Belgische krielrassen zoals de Antwerpse Baardkriel. Daarnaast zijn er internationale verenigingen die het ras ondersteunen via tentoonstellingen en raszuivere fokkerij.

Antwerpse Baardkriel: zeldzaam of niet?

Buiten Europa wordt de Antwerpse Baardkriel als relatief zeldzaam beschouwd. In België en de omringende landen, waaronder Nederland, blijft het ras echter populair onder hobbyfokkers en tentoonstellers, mede dankzij de rijke geschiedenis en het herkenbare uiterlijk.

Waarom kiezen voor de Antwerpse Baardkriel?

Kies je voor de Antwerpse Baardkriel, dan kies je voor:

• Een van de oudste en kleinste krielrassen ter wereld, met een geschiedenis die teruggaat tot de zeventiende eeuw
• Een opvallende, volle baard en fiere houding die dit ras direct herkenbaar maakt
• Een vriendelijk, zachtaardig karakter dat goed samengaat met kinderen en andere kippen
• Een indrukwekkende keuze uit 21 erkende kleurslagen
• Een winterhard ras dat, ondanks het kleine formaat, weinig bijzondere verzorging vraagt

Voor liefhebbers van kleine, karaktervolle sierrassen met een rijke geschiedenis is de Antwerpse Baardkriel een charmante en dankbare keuze.

Tags: Antwerpse Baardkriel, Barbu d'Anvers, Belgisch krielras, baardkriel, kleinste kippenras, sierkip, Grubbe baardkriel