Aseel: eeuwenoud Indiaas kippenras met karakter

Met een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat, behoort de Aseel tot de oudste kippenrassen ter wereld. Deze gespierde, kaarsrecht staande kip uit het Indiase subcontinent combineert een opmerkelijk uitgesproken karakter met een rijke, eeuwenoude cultuurgeschiedenis. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en het gebruik van de Aseel, inclusief waarom dit beslist geen ras voor beginners is.

Oorsprong en geschiedenis van de Aseel

De Aseel (ook gespeld als Asil) is afkomstig uit het Indiase subcontinent, met name uit het gebied rond Zuid-Punjab en Sindh (in het huidige Pakistan en India) en de Zuid-Indiase deelstaten Andhra Pradesh en Tamil Nadu. Het ras wordt al meer dan tweeduizend jaar gedocumenteerd en geldt als een van de oudste kippenrassen ter wereld. Sommige historici verwijzen zelfs naar vermeldingen van vechtende hoenders in de "Institutes of Menu", een oud-hindoeïstisch rechtsdocument uit ongeveer 1000 v.Chr., als mogelijke voorouders van de Aseel.

De naam "Aseel" (ook Asil of Azeel) betekent in het Arabisch "puur" of "van zuiver ras", en in het Hindi "hooggeboren, van hoge kaste, puur en oorspronkelijk". Oorspronkelijk werd de naam in India toegekend aan elke kip die als werkelijk "game" (vechtlustig en van uitstekende kwaliteit) werd beschouwd - het dragen van de naam Aseel was een teken van groot respect. Rond 1750 bereikte het ras Europa. De eerste Aseels in de Verenigde Staten kwamen uit Lucknow, India, geïmporteerd door dr. H.P. Clarke uit Indianapolis, die het ras voor het eerst tentoonstelde op de Indiana State Fair van 1887.

De Aseel speelde bovendien een sleutelrol in de ontwikkeling van een ander bekend ras: in 1846 werd een rode Aseel-haan vanuit India naar Cornwall, Engeland, gebracht en gekruist met Maleier-bloed. Rond 1870 leidde dit tot de ontwikkeling van de Cornish, een ras dat vandaag de dag wereldwijd bekend is. Opvallend genoeg is de Aseel in India en Pakistan zelf nooit officieel gestandaardiseerd als vast ras, terwijl het door de groeiende belangstelling in het Westen wel formeel is vastgelegd in de rasstandaarden van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië.

Uiterlijke kenmerken van de Aseel

De Aseel heeft een gespierd, compact lichaam met een kenmerkende, kaarsrechte houding.

• Gewicht: variabel per type; het grote ras weegt ongeveer 2,5 tot 4 kg voor de haan en 1,8 tot 2,7 kg voor de hen, met een kleiner "Reza"-type en een krielvariant daarnaast
• Bevedering: kort en hard, strak tegen het lichaam
• Schouders: breed en prominent, met brede heupen
• Borst: vol, breed en gespierd
• Dijen: dik en gespierd
• Snavel: geel, gekromd en haakvormig, als van een roofvogel
• Kam: klein - een erwtenkam of drievoudige kam; lellen ontbreken meestal grotendeels
• Poten: geel
• Ogen: fel en bleek van kleur, centraal in een ronde schedel
• Bijzondere varianten: zeldzame gebaarde ("muffed") en getufte ("tasseled") varianten bestaan, vooral buiten India en Pakistan zeer zeldzaam
• Kleurslagen: geen vaste kleurstandaard - zwart, rood en gemengde kleuren komen allemaal voor, aangezien het ras van oudsher niet op uiterlijk werd geselecteerd

Karakter en temperament van de Aseel

Het karakter van de Aseel is uitgesproken en vraagt om ervaring. Het ras staat bekend om zijn extreme vechtlust tegenover andere kippen: hanen kunnen tot het uiterste vechten, en ook hennen kunnen elkaar urenlang bevechten. Zelfs kuikens van nog maar een week oud zijn al waargenomen terwijl ze met elkaar en met kuikens van andere rassen "oefenden" - soms met verwondingen tot gevolg.

Opvallend genoeg staat daar een heel andere kant tegenover: richting mensen zijn Aseels doorgaans juist mak, vriendelijk en vertrouwd, en het ras geldt bovendien als intelligent voor een kip. Door de uitgesproken vechtlust tegenover soortgenoten is zorgvuldig, ervaren management nodig – dit is nadrukkelijk geen ras voor de beginnende kippenhouder.

Gaat de Aseel goed om met andere kippen en kinderen?

Met andere kippen gaat de Aseel over het algemeen niet goed om – de vechtlust van dit ras tegenover soortgenoten is diepgeworteld en vraagt om zorgvuldige, vaak individuele huisvesting, zeker bij hanen. Tegenover mensen, inclusief kinderen, zijn ze doorgaans juist mak en vriendelijk, al blijft door het uitgesproken karakter ervaren begeleiding wenselijk.

Eierproductie van de Aseel

• Aantal: laag - schattingen variëren van circa 5 tot 20 eieren per jaar tot rond de 50-64 eieren in wetenschappelijk gecontroleerde fokprogramma's; in alle gevallen een bescheiden productie
• Kleur: getint, van crème tot lichtbruin
• Broedsheid: ondanks de lage legcapaciteit is de Aseel een uitstekende broedster

De Aseel wordt dan ook nadrukkelijk niet gehouden vanwege de eierproductie – dat was en is niet waar dit ras om bekendstaat.

Verzorging en aandachtspunten

De Aseel vraagt om ervaren, zorgvuldig management vanwege de uitgesproken vechtlust tegenover andere kippen – individuele of goed doordachte huisvesting is vaak nodig. Positief is dat het ras over het algemeen gezond, ziekteresistent en goed bestand is tegen warmte, met sterke scharreleigenschappen. Dit maakt de Aseel geschikt voor eenvoudige, extensieve houderijsystemen, mits de sociale dynamiek goed wordt beheerd.

Bijzonderheden van de Aseel

• De Aseel geldt als voorouder van de Cornish, een ras dat wereldwijd bekend is geworden.
• Het ras heeft een relatief groot hart voor zijn lichaamsgrootte en kortere darmen dan de meeste andere kippenrassen - kenmerken die passen bij zijn atletische, gespierde bouw.
• Historisch werd de Aseel gedurende meer dan tweeduizend jaar doelbewust gefokt voor hanengevechten, een praktijk die in delen van India een oude culturele traditie was. Hanengevechten zijn tegenwoordig in de meeste landen, waaronder in Europa en de Verenigde Staten, wettelijk verboden. In het Westen wordt de Aseel vandaag de dag vrijwel uitsluitend gehouden voor tentoonstelling en als bijzonder sierras.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Aseel?

Een aparte, uitsluitend aan de Aseel gewijde vereniging hebben we niet met zekerheid kunnen vaststellen. In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten wordt het ras wel erkend en tentoongesteld binnen de reguliere nationale pluimvee-standaardorganisaties.

Aseel: zeldzaam of niet?

Wereldwijd wordt de Aseel door de FAO (2007) niet als bedreigd geclassificeerd, en het ras is internationaal verspreid. In India en Pakistan blijft het ras, ondanks het ontbreken van een officiële standaard, veelvoorkomend en gewaardeerd; in het Westen is de Aseel vooral een gespecialiseerd tentoonstellingsras dat aan populariteit wint, maar buiten liefhebberskringen relatief onbekend blijft.

Waarom kiezen voor de Aseel?

Kies je voor de Aseel, dan kies je voor:

• Een van de oudste, meest historisch betekenisvolle kippenrassen ter wereld
• Een indrukwekkend gespierde, atletische bouw met een kaarsrechte, statige houding
• Een intelligent ras dat, ondanks de vechtlust tegenover soortgenoten, mak en vriendelijk is tegenover mensen
• Een gezond, ziekteresistent en warmtebestendig ras
• Een boeiende uitdaging voor de ervaren liefhebber die bewust voor een uitgesproken karakterras kiest

Let wel: door de sterke vechtlust tegenover andere kippen is de Aseel geen ras voor beginners of voor een ontspannen gemengde groep. Voor de ervaren kippenhouder die op zoek is naar een ras met geschiedenis, karakter en indrukwekkend voorkomen, is de Aseel echter ongeëvenaard.

Tags: Aseel, Asil-kip, Indiaas kippenras, oudste kippenras, vechtkip geschiedenis, Aziatisch hardveren ras, Cornish-voorouder