Burma-kriel: zeldzame kriel met bewogen geschiedenis

De Burma-kriel stierf niet één, maar mogelijk twee keer bijna volledig uit - en werd vervolgens in twee verschillende landen, op twee verschillende manieren, teruggefokt. Het resultaat: de Engelse en Nederlandse versies van dit ras lijken tegenwoordig niet eens meer helemaal op elkaar. In dit artikel ontdek je alles over de bewogen oorsprong, kenmerken en status van de Burma-kriel.

Oorsprong en geschiedenis van het Burma-kriel

De Burma-kriel komt, zoals de naam al verraadt, oorspronkelijk uit Burma (het huidige Myanmar), waar het al in de negentiende eeuw als zeer oud ras bekendstond. Zeelieden namen het zo nu en dan mee naar Engeland. Vermoed wordt dat dit ras mede aan de basis heeft gestaan van rassen als de Nederlandse Sabelpootkriel en de Chabo.

Rond 1880 stuurde een Britse legerofficier, gestationeerd in Burma, een trio Burma-krielen naar een collega-officier in Schotland - de eerste gedocumenteerde import van het ras. De hennen overleefden de reis niet, maar de haan werd gekruist met prototype Sultan-krielen, waarna fokkers de kenmerken van het oorspronkelijke ras probeerden terug te fokken. Tegen de Eerste Wereldoorlog werd het ras alweer als uitgestorven beschouwd.

Pas rond 1970 kreeg de Engelse fokker Andrew Sheppy enkele overlevende dieren in handen. Deze bleken echter niet erg vruchtbaar, waardoor Sheppy witte Sabelpootkrielen (Booted Bantams) gebruikte om het ras opnieuw op te bouwen - in feite een herhaling van een vergelijkbaar reddingsproces dat de fokker Entwistle zo'n tachtig jaar eerder had toegepast bij de ontwikkeling van een andere krielvariant. In het westen was het ras intussen zo'n vijftig jaar niet meer gezien, en er bestonden alleen nog vage beschrijvingen van het oorspronkelijke uiterlijk.

In Nederland verliep de herontdekking geheel apart: pas in 1990 begonnen Nederlandse fokkers met het terugfokken van de Burma-kriel, hierbij gebruikmakend van Chabo's, Cochinkrielen, Ukkelse Baardkrielen en Crève-Coeurkrielen. Het resultaat wijkt echter merkbaar af van de Engelse lijn: waar de Poultry Club of Great Britain alleen de witte kleurslag erkent, is de Nederlandse herschepping zwart. Bovendien wordt erkend dat de Nederlandse herschepping niet nauw overeenkomt met de historische negentiende-eeuwse tekeningen van het originele ras, gemaakt door onder anderen Harrison Weir.

Uiterlijke kenmerken van de Burma-kriel

De Burma-kriel is een echte, "zuivere" kriel - er bestaat geen grote tegenhanger van dit ras.

• Gewicht: haan ongeveer 570 gram, hen ongeveer 450 gram - erg klein
• Vergelijking: lijkt sterk op de Sabelpootkriel, maar is kleiner, met een lager gedragen staart
• Kuif: klein en bevederd
• Kam: enkelvoudig
• Kinlellen: lang en hangend
• Poten: kort en zwaar bevederd tot in de voeten
• Vleugels: hangend, kunnen de grond raken
• Staart: groot
• Kleurslag: in Engeland uitsluitend wit erkend; de Nederlandse herschepping is zwart

Karakter en temperament van de Burma-kriel

De Burma-kriel staat bekend als vriendelijk en mak, wat het een ideaal show- en gezelschapsdier maakt. De hennen zijn goede broedsters en zorgzame moeders.

Gaat de Burma-kriel goed om met andere kippen en kinderen?

Dankzij het vriendelijke, tamme karakter is de Burma-kriel goed geschikt voor gezinnen en gaat het doorgaans goed om met andere kippen. Het rustige temperament maakt dit ras ook aantrekkelijk voor beginnende kippenhouders die op zoek zijn naar een klein, benaderbaar dier.

Eierproductie van de Burma-kriel

• Kleur: wit
• Gebruik: vanwege de zeldzaamheid van het ras worden de meeste eieren uitgebroed om de populatie te laten groeien, in plaats van gegeten

Verzorging en aandachtspunten

Door de witte bevedering (bij de Engelse lijn) en de bevederde poten heeft de Burma-kriel extra zorg nodig: houd de dieren uit de modder en zorg voor een schoon, droog hok, zodat het verenkleed mooi blijft en er geen schade aan de pootbevedering ontstaat.

Bijzonderheden van de Burma-kriel

• Het ras stierf mogelijk tweemaal bijna volledig uit: eerst rond de Eerste Wereldoorlog, en werd pas rond 1970 in Engeland herontdekt.
• De Engelse en Nederlandse herscheppingslijnen verschillen zowel in kleur (wit versus zwart) als in de rassen die voor de terugfok werden gebruikt.
• Het reddingsproces van fokker Andrew Sheppy in de jaren zeventig herhaalde bijna letterlijk een vergelijkbare aanpak die de fokker Entwistle decennia eerder had toegepast bij een andere krielvariant.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Burma-kriel?

In het Verenigd Koninkrijk wordt het behoud van de Burma-kriel actief ondersteund door de Rare Breeds Survival Trust (RBST), die het ras als prioriteitsras classificeert.

Burma-kriel: zeldzaam of niet?

Ja, de Burma-kriel is een zeer zeldzaam ras. De FAO classificeerde het in 2007 als "kritiek", en de RBST beschouwt het nog altijd als prioriteitsras voor behoud. Zowel de Engelse als de Nederlandse lijn blijven schaars.

Waarom kiezen voor de Burma-kriel?

Kies je voor de Burma-kriel, dan kies je voor:

• Een van de zeldzaamste krielrassen ter wereld, met een bewogen, tweeledige reddingsgeschiedenis
• Een vriendelijk, mak karakter - ideaal als show- en gezelschapsdier
• Uitstekende broed- en moedereigenschappen
• De kans om bij te dragen aan het behoud van een ras dat meerdere keren bijna verdween

Voor de toegewijde liefhebber van zeldzame krielrassen met een fascinerend, internationaal reddingsverhaal is de Burma-kriel een bijzondere keuze.

Tags: Burma-kriel, Burmese Bantam, zeldzaam krielras, Myanmar kippenras, ware kriel, Andrew Sheppy, prioriteitsras RBST