Buttercup: Siciliaanse kip met kroonvormige kam

Geen gewone kam, maar een complete kroon: de Buttercup, voluit Sicilian Buttercup, dankt haar bijnaam "Flowerbird" aan een unieke, bekervormige kam die eruitziet als een bloem met een enkele kring bloemblaadjes. Dit Siciliaanse ras combineert dat opvallende uiterlijk met een pittig karakter - en staat helaas sinds kort ook officieel te boek als kritiek bedreigd. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en actuele status van de Buttercup.

Oorsprong en geschiedenis van de Buttercup

De exacte oorsprong van de Buttercup is niet met zekerheid bekend, maar het ras wordt toegeschreven aan het eiland Sicilië, voor de kust van Italië. Siciliaanse boeren hielden al eeuwenlang boerderijkippen met een bekervormige kam, zonder daarbij op een vaste kleurstelling te selecteren - wél selecteerden ze consequent op de bekervormige kam en groene poten die het moderne ras nog altijd kenmerken. Vergelijkbare kammen kwamen ook voor bij landrassen in Noord-Afrika, met name bij de Berbera- en Tripolitana-hoenders, wat wijst op een mogelijke kruising van lokale Siciliaanse kippen met uit Noord-Afrika meegebrachte dieren. Rond 1600 beschreef de Italiaanse naturalist Ulisse Aldrovandi al vergelijkbare vogels, die ook op Europese schilderijen uit die tijd te zien zijn.

Een charmant, specifiek verhaal uit het tijdschrift Poultry Fancier (1913) vertelt hoe een scheepskapitein enkele Buttercups meenam op een zeereis, met de bedoeling ze als vleesvoorraad te gebruiken - maar toen de hennen grote, witte eieren begonnen te leggen, werden ze in plaats daarvan huisdieren van de bemanning.

De eerste import naar Amerika wordt rond 1835 vermoed, met de eerst goed gedocumenteerde import in 1860, toen C. Carroll Loring uit Dedham, Massachusetts dieren ontving. Het duurde daarna nog verschillende generaties voordat een vaste kleurstelling was vastgesteld - de opvallende, huidige kleurtekening is dan ook een specifiek Amerikaanse ontwikkeling, anders dan bij het oorspronkelijke Siciliaanse basisras. In 1918 werd de Buttercup opgenomen in de Standard of Perfection van de American Poultry Association, en begin twintigste eeuw volgde ook export naar Engeland en Australië.

Belangrijk om te weten: de Buttercup is niet hetzelfde als het hedendaagse Siciliaanse ras dat nog op het eiland zelf voorkomt, de "Siciliana" - door de lange scheiding van het oorspronkelijke fokmateriaal zijn er inmiddels duidelijke verschillen tussen beide ontstaan. In 2022 verhoogde The Livestock Conservancy de status van de Buttercup van "Watch" naar "Critical" (kritiek), nadat het aantal geregistreerde fokdieren in de Verenigde Staten daalde van meer dan 1.000 naar minder dan 500. Ook de Siciliana op Sicilië zelf is de afgelopen jaren sterk in aantal afgenomen. Volgens de American Buttercup Club raakte het ras ooit bijna in de vergetelheid, en werd het gered door een handjevol toegewijde fokkers.

Uiterlijke kenmerken van de Buttercup

Het absolute handelsmerk van de Buttercup is de kam: in plaats van een gewone enkele kam vormt deze een kroonvormige cirkel met punten langs de rand en geen enkel punt in het midden - vergelijkbaar met een theekopje met gekartelde rand, of een bloem met een enkele kring bloemblaadjes. Wereldwijd delen slechts een handvol andere rassen een vergelijkbaar zeldzaam kamtype.

• Gewicht: haan ongeveer 2,95 kg, hen ongeveer 2,5 kg
• Kleur haan: zwarte staartveren, rijke roodgouden lichaamskleur
• Kleur hen: goudgele grondkleur met zwarte spikkels ("spangled")
• Huid: geel
• Oorlellen: wit
• Kam en lellen: rood
• Poten: opvallend wilgengroen - een zeer ongebruikelijke, kenmerkende pootkleur
• Er bestaat ook een krielvariant

Karakter en temperament van de Buttercup

Het karakter van de Buttercup varieert sterk per lijn: sommige stammen zijn bijna wild en schuw tegenover mensen, andere juist mak, vriendelijk en lief. Consequente omgang vanaf jonge leeftijd helpt om de dieren wat meer te temmen, al worden ze zelden écht handtam. Het zijn spraakzame, actieve en alerte kippen - kenmerken die ze delen met veel andere Mediterrane rassen - en ze worden soms "eekhoornstaartig" genoemd vanwege hun temperamentvolle, gedreven aard. Met hun kroonvormige kam en hoge houding stappen ze bovendien op een haast koninklijke manier door de tuin.

Gaat de Buttercup goed om met andere kippen en kinderen?

In een gemengde groep gedijt de Buttercup goed, zolang de dieren niet worden opgesloten - ze hebben vrije ruimte nodig. Of het ras goed samengaat met kinderen hangt sterk af van de specifieke lijn en van hoeveel de dieren als kuiken al gewend zijn aan menselijk contact.

Eierproductie van de Buttercup

• Kleur: wit
• Grootte: groot
• Broedsheid: de Buttercup wordt niet broeds

Verzorging en aandachtspunten

De Buttercup is een tenger ras dat, in tegenstelling tot de meeste kippenrassen, niet winterhard is - extra bescherming tijdens koude periodes is dan ook aan te raden. Het ras verdraagt opsluiting slecht en heeft veel ruimte nodig om vrij te scharrelen; in een kleine ren voelt de Buttercup zich niet op haar gemak.

Bijzonderheden van de Buttercup

• De kroonvormige kam gaf het ras zijn bijnaam "Flowerbird".
• Haan en hen hebben een compleet verschillend kleurpatroon - een opvallend contrast binnen hetzelfde ras.
• In 2022 verslechterde de beschermstatus van "Watch" naar "Critical" bij The Livestock Conservancy, nadat het aantal fokdieren in de VS meer dan halveerde.
• Het Amerikaanse ras is, door lange scheiding van het oorspronkelijke fokmateriaal, inmiddels duidelijk anders dan de Siciliana die nog op Sicilië zelf voorkomt.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Buttercup?

Ja, de American Buttercup Club zet zich specifiek in voor het behoud en de promotie van dit ras.

Buttercup: zeldzaam of niet?

Ja, de Buttercup is tegenwoordig een kritiek bedreigd ras. Sinds 2022 staat het ras bij The Livestock Conservancy op de hoogste risicocategorie, na een sterke daling van het aantal geregistreerde fokdieren. Het ras wordt tegenwoordig zeer zelden nog op tentoonstellingen gezien.

Waarom kiezen voor de Buttercup?

Kies je voor de Buttercup, dan kies je voor:

• Een van de meest unieke kamvormen in de hele kippenwereld
• Een opvallend contrasterend kleurpatroon tussen haan en hen
• Een levendig, alert en karaktervol ras, ideaal voor vrije uitloop
• De kans om bij te dragen aan het behoud van een ras dat sinds 2022 als kritiek bedreigd geldt

Voor de ervaren liefhebber die ruimte kan bieden voor vrije uitloop en houdt van een opvallend, karaktervol ras, is de Buttercup een prachtige, betekenisvolle keuze.

Tags: Buttercup, Sicilian Buttercup, kroonkam kip, Flowerbird, Siciliaans kippenras, kritiek bedreigd ras, wilgengroen poten kip