Caussade: Frans "tafeljuweel" met zwart verenkleed

Begin twintigste eeuw noemde de beroemde Franse gastronomische criticus Curnonsky haar een "trésor de la table" - een tafeljuweel. Decennia later gold de Caussade als vrijwel verloren, tot toegewijde liefhebbers het ras vanaf 1990 terugbrachten. Vandaag de dag is deze elegante, diepzwarte Franse kip weer terug op het menu én in de achtertuin. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en het herstel van de Caussade.

Oorsprong en geschiedenis van de Caussade

De Caussade, ook bekend als de Poule Noire de Caussade, is vernoemd naar het gelijknamige stadje in het departement Tarn-et-Garonne, in de Franse regio Quercy. Het ras ontstond in de negentiende eeuw en verwierf in 1905 pas echt bekendheid, toen het werd opgenomen in de officiële Franse rasstandaard (later gecorrigeerd op 14 mei 1911). Ooit was de Caussade wijdverspreid in het zuidwesten van Frankrijk en vertoont het gelijkenissen met andere regionale zwarte rassen, zoals de Poule Gasconne. Ook lijkt de Caussade sterk op haar "nicht", de Bresse-Gauloise, al is de Caussade slanker.

Begin twintigste eeuw prees de gerenommeerde Franse gastronomische criticus Curnonsky het ras als "trésor de la table" - een tafeljuweel. Toch kende de Caussade een dramatische neergang: halverwege de twintigste eeuw kwam het ras dicht bij uitsterven, en tot 1990 gold de Caussade als vrijwel verloren. Dat jaar startte de vereniging "Les Amis du Vieux Caussade et de son Pays" een reddingsprogramma. Begin jaren tweeduizend nam de vereniging "La Poule Noire de Caussade" het stokje over, met als doel niet alleen het behoud van het ras, maar ook de terugkeer ervan op de tafels van gastronomen. Een verschijning in het populaire Franse televisieprogramma "Des racines et des ailes" bezorgde het ras nieuwe bewonderaars. Sinds 2011 is Frédéric Goguet, een fokker in Molières, de grootste producent van het ras - aanvankelijk voor de horeca, later ook voor eierproductie.

Een eerlijke kanttekening van fokkers zelf: het is tegenwoordig lastig om werkelijk zuivere exemplaren te vinden. Om aan de wensen van bepaalde restauranthouders te voldoen, kruisten sommige fokkers de Caussade met zwaardere rassen om het gewicht te verhogen, wat afweek van de oorspronkelijke standaard. Het resultaat: dieren met witte veren, te lange kinlellen (afkomstig van Spaanse kippenrassen) of poten die niet langer leiblauw zijn.

Uiterlijke kenmerken van de Caussade

De Caussade is een kleine, rustieke, levendige en elegante kip van het Mediterrane type.

• Gewicht: haan 1,5 tot 2,5 kg, hen 1,5 tot 1,8 kg
• Verenkleed: altijd zwart, diep en glanzend
• Beendergestel: zeer fijn, met bijzonder mals vlees
• Kam: enkelvoudig, recht, steekt licht naar voren over de snavel en loopt aan de achterkant door tot over de nek bij de haan; naar één kant omvallend bij de hen
• Poten: leiblauw
• Broedei: minimaal 60 gram, witte schaal

Karakter en temperament van de Caussade

De Caussade is levendig, alert, bijzonder pienter en spraakzaam. Ze is vriendelijk tegenover mensen en past zich goed aan de aanwezigheid van kinderen aan. Het is een actieve, nieuwsgierige kip die dol is op scharrelen en graven naar zaadjes. De Caussade is vrij onafhankelijk van aard en leeft graag haar eigen leven binnen de kippenren, maar reageert goed op toenaderingspogingen als je de tijd neemt om haar te temmen.

Gaat de Caussade goed om met andere kippen en kinderen?

Ja, de Caussade combineert goed met andere kippen en is vriendelijk richting kinderen. Ze houdt van veel ruimte en een grote ren, en kan zelfs vrij gehouden worden, waarbij ze het liefst hoog in de bomen slaapt.

Eierproductie per jaar van de Caussade

• Aantal: tot ongeveer 200 eieren per jaar, met bronnen die 150 tot 180 als gemiddelde noemen
• Kleur: wit
• Bijzonderheid: de eieren zijn bijzonder gewild voor de patisserie, dankzij de gelijke verhouding tussen eiwit en eigeel
• Record: sommige exemplaren zouden in 1913 een Frans legrecord hebben gevestigd met meer dan 300 eieren in één jaar; jonge hennen beginnen al vanaf zes maanden te leggen, zelfs in de barre novemberkou
• Broedsheid: een matige broedster

Verzorging en aandachtspunten

De Caussade is rustiek en goed bestand tegen wisselende weersomstandigheden, met name kou. Het ras heeft veel ruimte nodig en gedijt het beste met een grote ren of zelfs vrije uitloop. Let bij aanschaf goed op raszuiverheid, aangezien niet alle op de markt aangeboden dieren nog aan de oorspronkelijke standaard voldoen.

Bijzonderheden van de Caussade

• De beroemde Franse gastronomische criticus Curnonsky noemde de Caussade begin twintigste eeuw een "tafeljuweel".
• Ondanks het fijne beendergestel levert de Caussade vaak méér vlees dan zwaarder gebouwde rassen.
• Het ras gold tot 1990 als vrijwel verloren, tot een lokale vereniging het reddingsprogramma startte.
• De eieren zijn specifiek gewild in de patisserie, dankzij de gelijke verhouding tussen eiwit en eigeel.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Caussade?

Ja, de vereniging "La Poule Noire de Caussade" zet zich sinds begin jaren tweeduizend in voor het behoud en de promotie van het ras, voortbouwend op het reddingswerk van "Les Amis du Vieux Caussade et de son Pays" dat in 1990 begon.

Caussade: zeldzaam of niet?

Ja, ondanks het succesvolle herstel sinds de jaren negentig blijft de Caussade een zeldzaam ras, en zijn werkelijk raszuivere exemplaren tegenwoordig lastig te vinden door historische kruisingen met zwaardere rassen.

Waarom kiezen voor de Caussade?

Kies je voor de Caussade, dan kies je voor:

• Een elegant, diepzwart Frans ras met een culinaire reputatie die tot een beroemde gastronoom teruggaat
• Een levendig, vriendelijk en nieuwsgierig karakter
• Een degelijke, historisch zelfs recordbrekende eierproductie
• Een rustiek, winterhard ras dat goed gedijt met veel ruimte
• De kans om bij te dragen aan het voortgezette herstel van een ras dat ooit vrijwel verloren was

Voor liefhebbers van elegante, karaktervolle Franse rassen met een rijke gastronomische geschiedenis is de Caussade een prachtige, betekenisvolle keuze.

Tags: Caussade, Poule de Caussade, Frans kippenras, zwarte kip, Tarn-et-Garonne kip, tafeljuweel, gered kippenras