Chabo: piepklein Japans sierras met korte pootjes

Extreem korte pootjes, een staart die rechtop tot boven de kop reikt, en een dikke bevedering die het diertje groter doet lijken dan het is - de Chabo, ook wel Japanse Kriel genoemd, heeft een haast clowneske uitstraling die je bij geen ander kippenras vindt. Ooit een luxe accessoire van rijke Japanse dames, is de Chabo vandaag de dag een van de populairste sierrassen ter wereld. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en bijzondere genetica van de Chabo.

Oorsprong en geschiedenis van de Chabo

De Chabo - Japans voor "dwerg" of "kriel" - vindt zijn oorsprong in China, vanwaar dieren naar Japan werden verhandeld. Daar ontwikkelde het ras zich, vermoedelijk tijdens de Tokugawa-dynastie (1603-1867), tot de vorm die we vandaag kennen. DNA-onderzoek wijst uit dat het ras is ontstaan door selectieve fokkerij van oude vechtkippen - de voorouders van de moderne Shamo. De vroegste afbeeldingen van een kortpotige kip met een hoog reikende staart dateren uit het begin van de zeventiende eeuw, op Japanse schilderijen.

Merkwaardig genoeg waren vergelijkbare kortbenige krielkippen al in de vijftiende eeuw in Nederland aanwezig - een schilderij van Jan Steen, 'De Hoenderhof' uit 1660, toont een geel zwartstaart-krieltje dat opvallend veel op de huidige Chabo lijkt. Of deze vroege Nederlandse krielkippen daadwerkelijk verwant waren aan de Chabo, of eerder kenmerken deelden met de huidige Duitse Kruiper, is echter onduidelijk. Vermoedelijk waren het schepen van de VOC die de Chabo's naar Europa meebrachten, al verdween het ras daarna weer enige tijd uit beeld.

In Japan hadden Chabo's van oudsher een bijzondere culturele rol: rijke Japanse dames namen deze kippen mee in kleine kooien of mandjes wanneer ze de stad in gingen, als een soort luxe accessoire. Er gaan zelfs verhalen dat deze mandjes met Chabo's als tuinversiering in bomen werden opgehangen. De eerste gedocumenteerde export naar Europa en de Verenigde Staten vond plaats rond 1860, toen de Japanse buitenlandse handel heropende. In 1912 werd tijdens de Crystal Palace Poultry Show een eerste rasvereniging opgericht, en in 1937 volgde de internationale Chabo Bantam Club.

Uiterlijke kenmerken van de Chabo

De Chabo is een van de weinige kippenrassen die een echte, "zuivere" kriel is: er bestaat geen grote tegenhanger van dit ras, en dat is ook nooit het geval geweest.

• Gewicht: zowel haan als hen wegen doorgaans niet meer dan 600 gram, de meeste rond een half kilo
• Poten: extreem kort en tamelijk dik, nauwelijks zichtbaar - het meest kenmerkende onderdeel van dit ras
• Staart: rechtopstaand, reikt meestal tot boven de kop (mag niet als een eekhoornstaart worden gedragen)
• Hals: naar achteren buigend, waarbij bij de haan hals en staart elkaar bijna raken
• Kam: relatief groot ten opzichte van de kop
• Bevedering: dicht, waardoor de dieren groter lijken dan ze zijn; naast de normaal bevederde Chabo bestaan er ook krulvederige, zijdevederige en staartloze (bolstaart-)varianten
• Kleurslagen: in Nederland erkend in vele kleurslagen

Door de korte pootjes bewegen Chabo's zich schrijdend en parmantig voort - een unieke, direct herkenbare tred.

De bijzondere genetica van de Chabo

De extreem korte pootjes van de Chabo worden veroorzaakt door het zogeheten Creeper-gen (Cp), dat zorgt voor skeletverkorting. Wanneer twee dragers van dit gen met elkaar paren, erft ongeveer 50% van de kuikens één exemplaar van het gen - dit levert de kenmerkende korte pootjes op. De overige kuikens erven ofwel twee exemplaren (wat helaas dodelijk is, deze kuikens komen niet uit) of geen enkel exemplaar (wat normale, lange poten oplevert). Hierdoor kan ongeveer een kwart van de kuikens niet succesvol uitkomen - een genetische uitdaging die het fokken op een goed type lastig maakt en de Chabo minder geschikt maakt voor beginnende fokkers.

Karakter en temperament van de Chabo

De Chabo is over het algemeen een zachtaardig, gemakkelijk tam te maken ras, al kunnen hanen soms agressief zijn. Het zijn nieuwsgierige kippen die graag scharrelen en graven in de tuin. Jonge dieren kunnen wat verlegen zijn en hebben tijd nodig om aan nieuwe mensen en omgevingen te wennen. Een prettig detail voor wie dicht bij de buren woont: de Chabo kraait niet erg luid, en de haan kan bovendien een fraaie paringsdans opvoeren.

Gaat de Chabo goed om met andere kippen en kinderen?

Ja, de Chabo is over het algemeen vriendelijk en volgzaam, en gaat goed om met andere kippen en huisdieren. Door het kleine formaat en de kindvriendelijke aard is dit ras, op een enkele uitzondering na, uitermate geschikt voor gezinnen met kinderen en zelfs voor stadstuinen.

Eierproductie van de Chabo

• Kleur en grootte: kleine eitjes die volgens liefhebbers heerlijk smaken
• Broedsheid: Chabo-hennen zijn uitstekende, beschermende en zorgzame moeders; ze kunnen wel wat verlegen zijn, dus geef ze rust en ruimte tijdens het grootbrengen van kuikens
• Broedduur: kuikens komen na 20 dagen uit - iets sneller dan de gebruikelijke 21 dagen bij de meeste kippenrassen

De Chabo is nadrukkelijk een sierras: eierproductie is een leuke bijkomstigheid, niet het doel van dit ras.

Verzorging en aandachtspunten

Een belangrijk aandachtspunt: de Chabo is niet winterhard. De relatief grote kam en kinlellen zijn gevoelig voor bevriezing, dus in de winter is een gesloten, warm hok nodig, indien nodig aangevuld met extra verwarming. Verder is de Chabo een goede vlieger - tot 150 centimeter hoog - dus een voldoende hoge afrastering is aan te raden.

Bijzonderheden van de Chabo

• De Chabo is een van de weinige kippenrassen die een echte, "zuivere" kriel is - er bestaat en bestond nooit een grootformaat tegenhanger.
• Ongeveer 25% van de kuikens overleeft het uitkomen niet, als gevolg van de dubbele Creeper-genoverdracht.
• Rijke Japanse dames droegen Chabo's ooit als luxe accessoire in kleine mandjes door de stad.
• Een schilderij van Jan Steen uit 1660 toont een krielkip die opvallend veel op de huidige Chabo lijkt - mogelijk bewijs dat vergelijkbare kortbenige krielen al eeuwen eerder in Nederland aanwezig waren.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Chabo?

Ja, sinds 1937 bestaat de internationale Chabo Bantam Club, die zich specifiek inzet voor de promotie en het behoud van dit ras.

Chabo: zeldzaam of niet?

Nee, de Chabo is allesbehalve zeldzaam. Volgens de American Bantam Association staat het ras zelfs op de lijst van meest populaire kippenrassen, en in Nederland wordt de Chabo in tal van kleurslagen erkend en gefokt.

Waarom kiezen voor de Chabo?

Kies je voor de Chabo, dan kies je voor:

• Een van de kleinste en meest herkenbare kippenrassen ter wereld, met een echt "zuiver" krielformaat
• Een vriendelijk, kindvriendelijk karakter, geschikt voor kleine tuinen en stadstuinen
• Een fascinerende Japanse geschiedenis met een culturele rol als sierdier van de aristocratie
• Een rustige kraai - fijn voor wie dicht bij de buren woont
• Uitstekende moedereigenschappen, mocht je kuikens willen laten uitbroeden

Voor liefhebbers van kleine, karaktervolle sierrassen met een herkenbaar en verrassend uiterlijk is de Chabo een van de meest geliefde keuzes die er zijn.

Tags: Chabo, Japanse Kriel, Japans krielras, korte pootjes kip, Creeper gen, sierkip kinderen, kleinste kippenras