Bergse Hangkam: bedreigd Duits landhoen met hangkam

Bij de meeste kippenrassen staat de kam trots rechtop - bij de hennen van de Bergse Hangkam juist niet. Deze slappe, hangende kam gaf het ras zijn naam, en is slechts een van de bijzonderheden van dit zeldzame Duitse landhoen. Het ras maakt deel uit van een select gezelschap Bergse hoenderrassen met een unieke, zeldzame verenkleed dat verder nergens voorkomt. In dit artikel ontdek je alles over de oorsprong, kenmerken en actuele status van de Bergse Hangkam.

Oorsprong en geschiedenis van de Bergse Hangkam

De Bergse Hangkam is een oud Duits landhoenderras, afkomstig uit het voormalige hertogdom Berg - het huidige Bergische Land in Noordrijn-Westfalen. Het ras is vermoedelijk ontstaan uit een combinatie van West-Europese gespikkelde kippen, de Bergse Kraaier en Spaanse rassen. De Bergse Hangkam behoort samen met de Bergse Kraaier (het oudste hoenderras van Duitsland, voor het eerst tentoongesteld in 1854) en de Duitse Kruiper (met extreem korte pootjes) tot de familie van "Bergse hoenderrassen": landhoenderrassen die stammen uit en cultureel verbonden zijn met het Bergische Land.

In het verleden stond de Bergse Hangkam vooral bekend om zijn goede legeigenschappen. Moleculair-biologisch onderzoek heeft bovendien aangetoond dat het ras genetisch zeer nauw verwant is aan de Duitse Kruiper - een verrassend concrete wetenschappelijke bevestiging van de familiale band tussen deze Bergse rassen. Vanwege de toenemende zeldzaamheid werden de Bergse hoenderrassen in 2001 door de Duitse organisatie GEH (Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen) gezamenlijk uitgeroepen tot bedreigd huisdierras van het jaar.

Uiterlijke kenmerken van de Bergse Hangkam

Het meest kenmerkende verschil tussen de haan en de hen van de Bergse Hangkam zit in de kam.

• Kam bij de haan: enkelvoudig, rechtopstaand, met niet te diepe inkepingen, volgt de hals zonder erop te liggen
• Kam bij de hen: een hangkam (Duits: Schlotterkamm) - de kam die het ras zijn naam gaf
• Vedertekening: de zogenoemde "Dobbelung" - de sterkste vorm van omzoming die er bestaat, en een tekening die verder alleen voorkomt bij de nauw verwante Bergse Kraaier en Duitse Kruiper
• Kleurslagen: in Duitsland toegelaten in zwartgoudgedobbeld, zwartwitgedobbeld, koekoek en zwart; zwart was de oorspronkelijke kleurslag, de witte kleurslag is inmiddels uitgestorven
• Krielvariant: de Bergse Krielhangkam bestaat uitsluitend in de kleurslag zwartwitgedobbeld

Door de grote kammen hebben de dieren behoefte aan veel uitloop en moeten ze vorstvrij overwinteren om bevriezing te voorkomen.

Karakter en temperament van de Bergse Hangkam

Specifieke, uitgebreide bronnen over het temperament van de Bergse Hangkam zijn schaars - dat past bij een zeldzaam ras waarover vooral historische en fokkerijtechnische informatie is gedocumenteerd. Als landhoen uit een streek met een rijke pluimveetraditie mag wel worden aangenomen dat het ras, net als zijn Bergse verwanten, een actief en zelfredzaam karakter heeft.

Gaat de Bergse Hangkam goed om met andere kippen en kinderen?

Door het ontbreken van gedetailleerde gedragsbronnen is hier weinig specifieks over te zeggen. Gezien de achtergrond als landhoen met goede legeigenschappen, mag een praktisch, zelfstandig karakter worden verwacht, zoals bij veel vergelijkbare oude landrassen.

Eierproductie van de Bergse Hangkam

De Bergse Hangkam stond van oudsher bekend om zijn goede legeigenschappen. Een exact, actueel cijfer voor het aantal eieren per jaar hebben we in de geraadpleegde bronnen niet met zekerheid kunnen vaststellen.

Verzorging en aandachtspunten

De Bergse Hangkam heeft veel uitloop nodig en moet vanwege de grote kammen - vooral de opvallende hangkam bij de hennen - vorstvrij overwinteren om bevriezingsschade te voorkomen. Verder is dit ras, als typisch landhoen, gebaat bij voldoende ruimte om te scharrelen.

Bijzonderheden van de Bergse Hangkam

• De hangkam komt alleen bij de hennen voor - hanen hebben een gewone, rechtopstaande enkele kam.
• De unieke "Dobbelung"-vedertekening komt wereldwijd maar bij drie rassen voor, en alle drie zijn het Bergse rassen: de Bergse Kraaier, de Bergse Hangkam en de Duitse Kruiper.
• Moleculair-biologisch onderzoek bevestigt de nauwe genetische verwantschap tussen de Bergse Hangkam en de Duitse Kruiper.
• Het ras is in Nederland niet officieel erkend.

Is er een specifieke kippenclub of vereniging voor de Bergse Hangkam?

Ja, de fok van de Bergse Hangkam in Duitsland wordt begeleid door de Vereinigung der Züchter Bergischer Hühnerrassen, waarbinnen ongeveer 16 fokkers actief zijn met dit specifieke ras.

Bergse Hangkam: zeldzaam of niet?

Ja, de Bergse Hangkam is ernstig bedreigd. Bij een telling in 2009 leefden er in Duitsland nog maar 66 hanen en 296 hennen. Daarmee is dit een van de zeldzaamste kippenrassen die in dit overzicht aan bod zijn gekomen, met nog maar een handvol toegewijde fokkers die zich voor het voortbestaan van het ras inzetten.

Waarom kiezen voor de Bergse Hangkam?

Kies je voor de Bergse Hangkam, dan kies je voor:

• Een van de zeldzaamste kippenrassen van Duitsland, met minder dan 400 geregistreerde dieren
• Een uniek, wereldwijd zeldzaam vederpatroon dat slechts bij twee andere, nauw verwante rassen voorkomt
• Een historisch gewaardeerd landhoen met goede legeigenschappen
• De kans om bij te dragen aan het behoud van een officieel bedreigd Duits erfgoedras

Voor de zeer toegewijde liefhebber van zeldzame Duitse landrassen, met interesse in een stukje levend erfgoed dat wereldwijd bijna nergens anders te vinden is, is de Bergse Hangkam een unieke keuze.

Tags: Bergse Hangkam, Bergischer Schlotterkamm, Duits landhoen, hangkam kip, Dobbelung-vedertekening, bedreigd kippenras, Bergisches Land